1.Truy cứu trách nhiệm hình sự

Tùy thuộc vào thiệt hại về tài sản và mức độnghiêm trọng gây ra, người có hành vi trộm cắp tài sản còn có thể bị truy cứutrách nhiệm hình sự trước pháp luật.

Cụ thể, tội trộm cắp tài sản được quy địnhtại Điều173 Bộ luật hình sự năm 2015, sửađổi bổ sung năm 2017. Khung hình phạt của tội trộm cắp tài sản đượcquy định như sau:

- Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm họăc phạttù từ 06 tháng đến 03 năm với hành vi trộm cắp tài sản của ngườikhác trị giá từ 02 triệu đồng trở lên hoặc dưới 02 triệu đồng nhưng thuộc 01trong các trường hợp sau đây:

·Đãbị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

·Đãbị kết án về tội này hoặc về một trong các tội sau tại Bộ luật Hình sự mà chưabị xóa án tích: Điều 168 (tội cướp tài sản), 169 (tội bắt cóc nhằm chiếm đoạttài sản), 170 (tội cưỡng đoạt tài sản), 171 (tội cướp giật tài sản), 172 (tộicông nhiên chiếm đoạt tài sản), 174 (tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản), 175 (tộilạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản) và 290 (tội sử dụng mạng máy tính, mạngviễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản);

·Gâyảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

·Tàisản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ;

·Tàisản là di vật, cổ vật.

- Phạt tù từ 02 đến 07 năm khi phạmtội trộm cắp tài sản mà thuộc 01 trong các trường hợp sau:

·Phạmtội có tổ chức;

·​Cótính chất chuyên nghiệp;

·Chiếmđoạt tài sản giá trị từ 50 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng;

·Dùngthủ đoạn xảo quyệt, nguy hiểm;

·Hànhhung để tẩu thoát;

·Tàisản là bảo vật quốc gia;

·Táiphạm nguy hiểm.

- Phạt tù từ 07 đến 15 năm khi phạmtội trộm cắp tài sản mà thuộc 01 trong 02 trường hợp sau:

·Chiếmđoạt tài sản trị giá từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng;

·Lợidụng thiên tai, dịch bệnh.

- Nặng nhất, ngườiphạm tội có thể bị phạt tù từ 12 đến20 năm khi:

·Chiếmđoạt tài sản trị giá 500 triệu đồng trở lên;

·​Hoặclợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.

- Hìnhphạt bổ sung: Người phạm tộicó thể bị phạt tiền từ 05 - 50 triệu đồng.

2. Khi nào tội trộm cắp tài sản chuyển hóa thành cướp tài sản

Mục 6 Phần I, Thông tư liên tịch số02/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BTP quy định về tình tiết “Hành hung để tẩuthoát” của tội trộm cắp tài sản như sau:

“6.1. Phạm tội thuộc trườnghợp “hành hung để tẩu thoát” là trường hợp mà người phạm tội chưa chiếm đoạtđược tài sản hoặc đã chiếm đoạt được tài sản, nhưng bị phát hiện và bị bắt giữhoặc bị bao vây bắt giữ thì đã có những hành vi chống trả lại người bắt giữhoặc người bao vây bắt giữ như đánh, chém, bắn, xô ngã… nhằm tẩu thoát.

Tuy nhiên, cũng tại thông tư liên tịch nàyhướng dẫn: 

6.2. Nếu người phạm tội chưa chiếmđoạt được tài sản hoặc đã chiếm đoạt được tài sản, nhưng đã bị người bị hạihoặc người khác giành lại, mà người phạm tội tiếp tục dùng vũ lực, đe doạ dùng vũlực ngay tức khắc tấn công người bị hại hoặc người khác nhằm chiếm đoạt chođược tài sản, thì trường hợp này không phải là “hành hung để tẩu thoát” mà đãcó đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội cướp tài sản.”

Như vậy, theo quy định tại tiểu mục 6.2, ta thấy có 2 trường hợpmà tội trộm cắp tài sản chuyển hóa thành cướp tài sản:

·Trường hợp do chưa chiếm đoạt được tài sản màngười phạm tội dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc tấn công ngườibị hại hoặc người khác để chiếm đoạt tài sản cho bằng được.

·Trường hợp người phạm tội đã chiếm đoạt được tàisản, nhưng do chủ tài sản hoặc người khác đã lấy lại được tài sản hoặc đanggiành lại tài sản từ tay người phạm tội mà người phạm tội dùng vũ lực hoặc đe dọadùng vũ lực để chiếm đoạt tài sản bằng được.

Trong hai trường hợp này, hành vi dùng vũlực hay đe dọa dùng vũ lực để chiểm đoạt được tài sản của người phạm tội đã đủyếu tố cấu thành tội Cướp tài sản.

3/Hỏi đáp:

Câu hỏi: Chồng tôi đi soi ếch vô tìnhnhìn thấy cá ở gần bờ ( ao cạn) nên đã chém lấy được 3 con trên đường về nhàthì gặp người chủ ruộng họ nói chồng tôi ăn cắp cá và tố cáo lên chính quyền.nhưng theo chồng tôi nói là chồng tôi không có ý chỉ là vô tình nhìn thấy chứkhông lội xuống bắt thì có được gọi là trộm cắp không? nếu cứ bị ép nhận tộitrộm cắp chúng tôi có được kiện lại với tội danh vu khống không?.

Câu trả lời: Cảmơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn, chúng tôi tư vấn như sau:

Điều 173 Bộ luậtHình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 quy định về tội trộm cắp tài sản:

“Điều 173. Tội trộm cắp tài sản

1. Người nào trộm cắp tài sản của ngườikhác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo khônggiam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vichiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong cáctội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 174, 175 và 290 của Bộ luậtnày, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, antoàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính củangười bị hại và gia đình họ;

đ) Tài sản là di vật, cổ vật. ...”

Để cấu thành tộitrộm cắp tài sản, trước tiên người phạm tội phải có hành vi lén lút, lợi dụngsơ hở của chủ sở hữu tài sản nhằm chiếm đoạt tài sản; và tài sản trộm cắp phảibảo đảm có giá trị từ 2 triệu đồng trở lên trừ các trường hợp ngoại lệ nêutrên. Mặc dù bạn cho rằng chồng bạn không có hành vi trộm cắp nhưng có thểthấy, chồng bạn hoàn toàn có thể nhận thức được cá đang ở trong ao của chủ sởhữu; và việc bắt cá của chồng bạn hoàn toàn không được sự đồng ý của chủ sởhữu. Do đó, hành vi của chồng bạn đã xâm phạm đến quyền của chủsở hữu tài sản. Tuy nhiên, thông tin bạn cung cấp không rõ ràng nênchúng tôi không thể xác định được giá trị tài sản có đủ căn cứ truy cứu tráchnhiệm hình sự hay không. Trường hợp không đủ căn cứ để truy cứu trách nhiệmhình sự, hành vi của chồng bạn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính từ 1 triệuđến 2 triệu đồng theo quy định tại Điều 15 Nghị định 167/2013/NĐ-CP:

“Điều 15. Vi phạm quy định về gây thiệt hại đếntài sản của người khác

1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Trộm cắp tài sản;

b) Công nhiên chiếm đoạt tài sản của người khác;

c) Dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếmđoạt tài sản của người khác;

d) Sử dụng trái phép tài sản của người khác. 

Luậtsư Trần Minh Hùng chuyên gia tư vấn luật trên kênh HTV, VTV, THVL1, ANTV,SCTV1...

Chúng tôi là hãng luật tổng hợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi,luật gia, thạc sỹ, chuyên viên, cộng tác viên có trình độ cao, năng lực chuyênmôn cao, có kinh nghiệm, kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năng tư vấn chuyênnghiệp, đặc biệt có trách nhiệm và đạo đức trong nghề nghiệp. Chúng tôiquan niệm Luật sư là nghề cao quý- cao quý vì nghề luật sư là nghề tìm côngbằng và công lý cho xã hội. Luật sư bảo vệ cho những nạn nhân, tội phạm, vànhững người bị oan sai. Nghề luật sư là nghề rất nguy hiểm và khó khăn dù bàochữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sư luôn gặp nguy hiểm vì sự thù hằn của bênđối lập. Do vậy để làm được luật sư thì phải có tâm, có đạo đức, có tài năng vàphải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề, chấp nhận có khăn, hy sinh và chấp nhận nguyhiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnh hưởng đến công việc, cuộc sống của mình và giađình thì rất khó hành nghề luật sư đúng nghĩa. Niềm vui của luật sư là khi giảioan được cho thân chủ, giúp được cho thân chủ, đem lại công bằng, công lý chothân chủ nhằm góp phần đem lại công bằng cho xã hội. 

Luật sư Trần MinhHùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư Gia Đình cónhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyền thông tintưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luật trên cácKênh truyền hình uy tín như:  Đài Truyền hình TPHCM (HTV), Đài truyềnhình Việt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long, Truyền hình Công an ANTV,SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình cáp VTC,Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh KiênGiang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổi trẻ đờisống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công an nhândân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại học luậtTP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trường ĐHL,Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại học uytín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luậtsư  bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếngtrên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàngNavibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầugiây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, LừaĐảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụ án khác về dân sự,kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lạiniềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm cônglý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúng tôi cùng tư vấn luật và cố vấn pháp lý cho nhiều doanhnghiệp trong và ngoài nước rất lâu năm.

Trân trọng cảm ơn.

ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHVPLS GIA ĐÌNH (Luật sư Thành Phố)

Trụ sở: 402A Nguyễn Văn Luông, P.12, Q.6, Tp.HCM (Bên cạnhCông chứng số 7)

5/1 Nguyễn Du, Biên Hòa, Đồng Nai (đối diện tòa án Biên Hòa)

68/147 Trần Quang Khải, Tân Định, quận 1, TP.HCM

Điện thoại: 028-38779958; Fax: 08-38779958

Luật sư Trần Minh Hùng: 0972 238006

Email: luatsuthanhpho@gmail.com

http://www.luatsugiadinh.net. vn

http://www.luatsuthanhpho.com